Waarom stijgen de energieprijzen in 2026?

Merk je dat energie duurder wordt? Dat kan komen door een hoger leveringstarief, meer verbruik, belastingen of netbeheerkosten. Die onderdelen bewegen niet allemaal tegelijk. Daarom vertelt één gemiddelde stroom- of gasprijs niet precies hoeveel jouw energierekening verandert.

Wat laten de CBS-cijfers zien?

In de CBS-reeks voor consumenten steeg het gemiddelde variabele leveringstarief voor gas van € 0,5868 per m³ in januari 2026 naar € 0,6526 in augustus: ongeveer 11%. Voor elektriciteit onder dynamische contracten steeg het maandgemiddelde van € 0,1499 naar € 0,1716 per kWh, ongeveer 14%. De augustuscijfers zijn voorlopig.

Dit zijn gemiddelden, geen voorspelling en geen tarief voor ieder huishouden. Het dynamische stroomcijfer is een ongewogen gemiddelde van day-aheadprijzen met een gemiddelde inkoopvergoeding. Jouw prijs hangt af van wanneer je stroom gebruikt, de opslag van je leverancier en de contractvoorwaarden. Belastingen en netbeheerkosten staan apart in de CBS-tabel. Ook andere contracttypen ontwikkelden zich anders.

Welke onderdelen kunnen stijgen?

• Leveringstarief: bij een dynamisch contract beweegt de stroomprijs mee met de markt. Bij variabele tarieven kan de leverancier het tarief aanpassen volgens de contractvoorwaarden. Een afgesproken vast leveringstarief verandert tijdens de looptijd in principe niet.
• Verbruik: kouder weer, langer douchen of apparaten vaker gebruiken verhoogt het aantal kWh en m³ dat je afneemt, ook als de prijs gelijk blijft.
• Energiebelasting en btw: belastingen tellen mee in de rekening en kunnen veranderen. Een vast leveringstarief zet deze posten niet vast.
• Netbeheerkosten en vastrecht: vaste bedragen tellen ook mee. Ze kunnen veranderen zonder dat de kale beursprijs stijgt.

De opbouw van je energierekening helpt om deze posten van elkaar te scheiden.

Waarom verschilt de rekening per contract?

Een huishouden met een vast contract merkt een stijging op de groothandelsmarkt niet meteen in het afgesproken leveringstarief. Bij een variabel contract kan een tariefwijziging later worden doorberekend. Bij een dynamisch contract veranderen stroomtarieven per kwartier of uur en gastarieven per dag; je merkt marktbewegingen daardoor directer. De ACM waarschuwt dat die tarieven zowel kunnen dalen als stijgen.

Ook binnen hetzelfde contracttype kunnen leveranciers andere vaste kosten en opslagen rekenen. Vergelijk daarom een persoonlijk aanbod op basis van je jaarverbruik, inclusief vaste kosten en voorwaarden. De ACM legt uit welke informatie een leverancier in een aanbod op maat moet geven.

Wat kun je nu controleren?

1. Vergelijk de tarieven op je laatste jaarafrekening met je actuele contracttarieven.

2. Controleer of de wijziging over levering, belasting, netbeheer of je verbruik gaat.

3. Bekijk de einddatum en voorwaarden van je contract voordat je overstapt.

4. Vergelijk de totale geschatte jaarkosten met hetzelfde verbruik en dezelfde teruglevering.

5. Heb je een dynamisch contract? Bekijk zowel goedkope als dure tijdvakken en bepaal of je verbruik kunt sturen.

Gebruik actuele energieaanbiedingen vergelijken voor contracten en bekijk de stroomprijzen van vandaag en morgen voor de day-aheadmarkt. Een marktprijs is geen all-in prijs op je rekening.

Bronnen

• CBS: gemiddelde energietarieven voor consumenten
• ACM ConsuWijzer: vaste en variabele leveringskosten
• ACM ConsuWijzer: mijn energieleverancier verhoogt de tarieven

Laatst inhoudelijk gecontroleerd op 23 september 2026.